fietsreizen

Fietsreizen


fietsreizen
Langs de Duitse Limes: Van Mainz naar Passau

Limes-route Duitsland: fietsen langs Main, Tauber, Altmühl en Donau

fietspadDat Duitsland een uitstekend fietsland is, blijkt bij uitstek op deze route langs de Limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk volgt. Goede fietspaden en bewegwijzering , ruim voldoende campings, hotels, restaurants en cafés en volop aantrekkelijke steden en dorpen kenmerken deze fietstocht. Nadat we eerder vanaf Utrecht de Rijn al hadden gevolgd, pikten we de Limesroute bij Mainz, aan de samenvloeiing van Main en Rijn op en reden door mooie rivierdalen tot aan de grensstad Passau, vanwaar we langs de Donau richting Budapest reden.


limesLangs de Main

Mainz is een toepasselijke start voor het vervolg van de Limesroute, want het was een belangrijke Romeinse garnizoensstad. Er zijn nog aardig wat restanten uit dat illustere verleden te zien, zoals een (gereconstrueerde) tempel, midden in de stad, Romeinse schepen en delen van een aquaduct en amfitheater. Na in diverse lange weekenden ruim 500 km langs de Rijn te hebben gefietst, rijden we nu langs de wat bescheidener Main, met aan onze linkerhand keurige dorpen met grote, perfect onderhouden huizen, een vertrouwd gezicht in Duitsland.


FrankfurtFrankfurt

Bij Frankfurt, dat we aan de overkant van de Main passeren, verandert het silhouet. Futuristische wolkenkrabbers maken duidelijk dat het grootkapitaal hier is neergestreken. Even verderop bieden Steinheim en Seligenstadt weer het pittoreske modelspoorbaanbeeld van vakwerkhuizen en een gezellig centraal marktplein met volop horeca. Zo zien we het graag, en als we de grens van de Freistaat Bayern passeren krijgen we zowaar het idee dat we behoorlijk ver van huis zijn, ook al ligt dit gebied op niet meer dan 4 uur rijden van Utrecht.


MiltenbergMiltenberg

Na een overnachting op de camping van Aschaffenburg, dat gedomineerd wordt door het enorme slot Johannisburg op een heuvel, volgen we nog een tijdje de oever van de Main, waarbij we aardige dorpen passeren. Vooral Miltenberg onderscheidt zich door een middeleeuwse stadskern vol prachtige – jawel – vakwerkhuizen. Erg prettig voor de hongerige fietser is dat zich in elk dorp een bovenmatig aantal bakkerijen heeft gevestigd, die ook tegen de avond volop vers brood hebben in een duizelingwekkend aantal variëteiten . De Duitser eet hier 's middags warm en beperkt zich 's avonds tot Brot mit Käse, Wurst und Schinken ("Brotzeit"). Met een pul bier erbij natuurlijk.


WeikersheimTauberdal

Na Miltenberg klimmen we kilometerslang niet al te steil uit het Maindal. De Limes loopt hier enkele kilometers vandaan als een wal op de steile heuvelkammen en is daar alleen voor voetgangers of geoefende mountainbikers te volgen. Na een snelle afdaling bereiken we het liebliches Taubertal met zijn wijngaarden, bosschages en wederom pittoreske dorpen. In het drukke restaurant van de verder doodstille camping van het kuuroord Bad Mergentheim kijken we onze ogen uit. De gasten verorberen in hoog tempo copieuze maaltijden (Schweinshaxe!) met enorme pullen bier en iedereeen is in opperbeste stemming. Van het plaatselijke dialect verstaan we helaas geen woord. Gezellig is het in elk geval wel!


RothenburgRothenburg

Het Kurpark van Bad Mergentheim is zeker een bezoekje waard, en dat geldt ook voor het park met rozentuin bij het slot van Werkersheim, zo'n 15 km verderop. Het letterlijke hoogtepunt van de dag is het kleurrijke Rothenburg ob der Tauber, de beroemde middeleeuwse Freistadt boven op een heuvel, die we na een stevige klim bereiken. Het gebied rond het stadhuis is geheel vertoeristiseerd en is zeer populair bij Aziaten, zo constateren we. Grote groepen Japanners worden door stevig voortstappende gidsen door de straten gejaagd. Rothenburg werd in de Tweede Wereldoorlog voor 40 procent verwoest door een Amerikaans bombardement – de piloten zeiden niet te hebben geweten van het culturele belang van de stad – en werd na de oorlog met Amerikaanse steun weer opnieuw opgebouwd.


OrnbauAltmühl

We dalen door een van de stadspoorten weer af en verdwalen vervolgens hopeloos in een bos aan de voet van de heuvel. Door een akker ploegend bereiken we een weg, maar zelfs dan weten we niet waar we zijn. Slechts dankzij een vriendelijke boer vinden we de route terug, maar het is intussen door al ons geklungel zo laat dat we naar de camping van Schillingfürst moeten uitwijken. Voordeel is wel dat we in een restaurant in het stadje kunnen kennismaken met de uitstekende plaatselijke Frankenwein, die vanouds in platte Bocksbeutel wordt verpakt (zoals de Portugese Matteus-rosé).Bij Leutershausen bereiken we de bovenloop van de Altmühl; het dal is hier merkwaardig weids, als een hoogvlakte zoals je vaak in Spanje ziet.
waterscheidingDat is weer eens wat anders dan de kronkelende rivierdalen die we tot nu toe gewend zijn. Het Altmühldal is een zeer geliefd fietsgebied, en doordat het zondag is en prachtig weer, belanden we na het schattige dorpje Ornbau in een heuse fietsfile van Duitse gezinnen met hordes gehelmde kinderen. Het wordt hier niet gewaardeerd als je met een wat hogere snelheid tussen de recreërende fietsers je weg zoekt, en daarom passen we ons maar aan het gezapige tempo aan.
Bij Graben passeren we de waterscheiding tussen Rijn en Donau, zo blijkt uit een monument langs het pad. Dat is gunstig, want in principe gaan we nu bergafwaarts tot het eind van de Limesroute, aan de Zwarte Zee!


pappenheimPappenheim

In een groot deel van het Altmuhltal fietsen we over wiitte gravelpaden, wat op zich prima rijdt, maar helaas begint het te regenen en al snel zijn fietsen, bagage en wijzelf wit uitgeslagen. We houden halt in Pappenheim, bekend van de uitdrukking "zijn pappenheimers kennen", die ontleend is aan een frase in het boek Wallenstein van Friedrich Schiller ("Daran erkenn' ich meine Pappenheimer"). Hij verwees daarmee naar de Duitse graaf Gottfried Heinrich zu Pappenheim. Het dal wordt steeds smaller en kronkeliger, met loodrechte kalksteenrotsen als omlijsting. In het Juratijdperk was dit gebied zee, en nu is het een eldorado voor fossielenliefhebbers; langs de weg bij Eichstatt zien we diverse winkels met prachtige fossielen.


regensburgRegensburg

Er wordt feest gevierd in Eichstatt, en dat gaat op zijn Beiers, met lange tafels in feesttenten waarin Lederhosen en Dirndl-jurken gezamenlijk grote pullen bier en brood met worst nuttigen. Wij doen mee, maar dan zonder bier. Na Dietfurt verandert het landschap omdat de Altmühl hier is gekanaliseerd en onderdeel is van het Main-Donaukanaal, compleet met diverse sluizen. In Kelheim vloeit de Altmühl in de Donau, die we vanaf nu heel lang zullen volgen, in elk geval tot in Hongarije (zie ons fietsverslag over Oostenrijk en Hongarije).
Even verderop ligt Regensburg, dat in de middeleeuwen een belangrijke Europese stad was. Hier bewonderen we de Romeinse Porta Praetoria, een van de eerste echte Romeinse resten die we langs de route zien (vrijwel elk stadje langs de Limes heeft overgiens een Romeins Museum, maar die hebben we niet bezocht). Regensburg heeft het middeleeuwse karakter weten te bewaren en vooral vanaf de stenen boogbrug uit 1135 over de Donau heb je een mooi uitzicht op de stad en de gotische kathedraal.


maisveldNaar Passau

Het landschap langs de Donau is veel weidser dan het Altmühldal; we zien de de dorpen met de karakteristieke barokkerken al van verre liggen, als het zicht niet wordt belemmerd door de uitgestrekte maïsvelden. Merkwaardig is het uitzicht op het hooggelegen Walhalla, een imitatie van het Parthenon in Athene, dat in de 19e eeuw als gedenkteken voor illustere Duitsers werd opgericht. We wagen er geen klim aan. In Straubing eten we uitstekend in de Biergarten van het authentiek Beierse Wirtshaus Zum Geiss (sinds 1462), waar ook Angela Merkel en Nicolas Sarkozy al eens dineerden, zo blijkt uit foto's bij de ingang. De volgende dag rijden we nog door tot Plattling, waar we de trein terug nemen. Vanuit München pakken we op een volgende reis de Donauroute weer op, richting Passau en Wenen.

Gefietste route

Etappe Km**
Mainz - Aschaffenburg 88
Aschaffenburg - Bad Mergentheim 116
Bad Mergentheim - Schillingfürst 88
Schillingfürst - Gunzenhausen 65
Gunzenhausen - Pappenheim 50
Pappenheim - Straubing 116
Straubing - Plattling 57
** Inclusief omwegen voor boodschappen etc.
verkeersbord