fietsreizen

Fietsreizen


fietsreizen
Rondtocht San Gimignano-Siena-Florence, 1997

Fietsen in Toscane: klimmen en dalen tussen cipressen en olijven

heuvelachtige wegen in Toscane Het klassieke heuvellandschap van Toscane is een schitterende bestemming om per fiets te verkennen. Je vindt hier een eeuwenoud cultuurlandschap van olijf- en wijngaarden, akkers en bossen, gecombineerd met schitterend gelegen dorpen en stadjes vol culturele schatten. De wegen zijn meestal in redelijk goede staat, maar zelden vlak; regelmatig zijn er venijnige hellingen te beklimmen. Ook liggen veel dorpen precies op de hoogste top in de omgeving, zodat een bezoekje voor de fietser een hele onderneming wordt. Kortom: Toscane is genieten, maar je moet er wel een beetje voor werken...


oscaans landschapBeste reisperiode

De beste perioden om in Toscane te fietsen zijn de maanden mei, juni en september. De zomermaanden zijn ook geschikt, maar dan is het nog drukker – Toscane is een van de populairste vakantiebestemmingen in Europa – en temperaturen boven 35 graden zijn dan geen uitzondering. In de hoogzomer kun je daarom het best vroeg op pad gaan en 's middags een lange siësta houden. Houd er overigens rekening mee dat je ook in mei en juni nog perioden met regenachtig weer kunt treffen.


Een van de torens van San Gimignano San Gimignano

Camping Boschetto di Piemma bij San Gimignano is een uitstekend uitgangspunt voor een rondtocht door Toscane. De camping ligt op een half uurtje lopen of tien minuten fietsen van dit schitterende stadje, beroemd om zijn hoge "Manhattan"-torens, dat overdag volkomen in de greep is van het massatoerisme. 's Avonds keert de rust er weer en dan kun je heerlijk dwalen door de middeleeuwse straatjes of op het prachtige centrale plein een glas drinken. Een bezoek aan een van de ijssalons daar mag natuurlijk niet ontbreken.


landschap bij VolterraVolterra

Onze eerste etappe naar Volterra is slechts 30 km en heel geschikt om de spieren wat te trainen, want er komen enkele pittige hellingen in voor. Het verkeer is hier niet al te druk, zodat we alle tijd hebben om van het typisch Toscaanse landschap te genieten. Bij Volterra, dat boven op een plateau ligt en al van verre zichtbaar is, verandert het landschap. De vulkanische heuvels zijn hier kaal en grijs, in tegenstelling tot het weelderige groen eerder langs de route. Vergeet in Volterra niet een bezoek te brengen aan het boeiende Museo Guarnacci, gewijd aan het Etruskische verleden van de stad.


orchideeMaremma

Via Massa Marittima bereiken we over een langzaam dalende weg de kust. In mei is het seizoen nog niet begonnen en veel campings zijn nog gesloten.  Feestcamping Pappasole is wel open en heeft nog een plekje bij het podium met kinderanimatie. Voor een nachtje is het te doen. De volgende dag rijden we over de door dennenbossen omgeven kustweg naar de Monti Dell'Uccellina in de Maremma, een natuurgebied met beboste heuvels, verlaten stranden en moerassen. Je kunt mooie, bewegwijzerde wandelingen maken in dit gebied, dat door vele trekvogels als rustplaats tussen Europa en Afrika wordt gebruikt. Een ontmoeting met stekelvarkens is niet uitgesloten. Om in het park te komen, moeten we na Marina di Grosseto de rivier de Ombrone oversteken. Gelukkig blijkt er bij Trappola een veerdienst per roeiboot onderhouden te worden; dat bespaart ons kilometers omrijden via Grosseto. Bij Talamone zetten we op een prachtige terrassencamping de tent op.


Onano bij Lago di BolsenaLago di Bolsena

Na Talamone nemen we nog een kijkje op het bergachtige (schier)-eiland van Monte Argentario, bekend door Porto Ercole, waar de Nederlandse koninklijke familie een huis bezat. Op het eindeloze strand van de Tómbolo di Giannella rusten we uit. Daarna duiken we het binnenland weer in. Dat betekent dat we af en toe stevig moeten klimmen op bochtige wegen, telkens weer met uitzicht op fraai op de hellingen gelegen stadjes en dorpen.

Via Manciano en Pitigliano bereiken we de kraterrand van het vulkanische meer van Bolsena op 595 meter, waar je een prachtig uitzicht over het vrijwel ronde meer hebt. Het meer ligt bijna 300 meter lager en tijdens de afdaling moeten we af en toe stevig in de remmen.
Rond het meer liggen bijna 20 campings, maar toch is het hier relatief rustig. Het water van het Lago di Bolsena schijnt bijzonder schoon te zijn en je kunt er uitstekend zwemmen (in tegenstelling tot het Lago di Trasimeno 60 km noordelijker, dat niet veel meer dan een moeras is).


Civita di Bagnoregio

Vanaf het meer van Bolsena kun je een bijzonder fietsuitstapje maken naar het ten dode opgeschreven dorp Civita di Bagnoregio, dat 16 km oostelijk van Bolsena ligt. Civita ligt op een rondom afkalvende tufsteenrots en raakte in de 19e eeuw na een aardbeving geheel geïsoleerd. Een brug bracht redding. Het dorp zal uiteindelijk helemaal verdwijnen, al zal dat nog wel een tijdje duren. Het uitzicht vanuit Bagnoregio op deze "stervende stad" is fenomenaal. Via de lange, aan het eind behoorlijk steile voetgangersbrug (er zijn geen auto's in Civita) bereik je het superpittoreske dorp, dat zeker de toegangsprijs van € 1,50 waard is. 's Winters is het dorp vrijwel uitgestorven (er wonen nog een tiental mensen), maar 's zomers wordt het bevolkt door Italianen die hier een vakantiehuis bezitten en de uitbaters van de souvenirwinkels, de ijssalon en de restaurantjes.

Torre del MangiaSiena

Na Bolsena buigen we naar het noorden af, richting Monte Amiata, met 1738 meter de hoogste berg van Toscane. Over rustige weggetjes slingeren we langs de beboste flanken van de heuvels, door oude dorpjes zonder echte attracties maar met een verstilde atmosfeer. Het toerisme moet dit verarmde gebied nieuw leven inblazen.
Dichter bij Siena worden de heuvels weer lager; we zijn nu in de crete, een dunbevolkt cultuurlandschap met tamelijk kale, grijzige heuvels met hoog oprijzende cipressen en eenzame boerderijen.
De 97 meter hoge Torre del Mangia, midden in Siena, is al van verre zichtbaar. Siena is beslist een omweg waard. Hier vind je het mooiste plein van Italië, het Piazza del Campo, waar tweemaal per jaar de Palio plaatsvindt, de beroemde paardenrennen tussen de contrade, de wijken van Siena. Hoewel het zeker overdag druk bezocht wordt door toeristen, maakt Siena bepaald niet de indruk van een overgeëxploiteerd openluchtmuseum zoals San Gimignano. 's Avonds is het er zelfs opvallend stil en het is dan een waar genoegen door de grotendeels autovrije straten te dwalen. Vergeet niet de Torre del Mangia te beklimmen voor een prachtig uitzicht op het Piazza del Campo, de stad en de wijde omgeving.


weg met cipressen in Toscane Chianti

Het landschap ten noorden van Siena is veel groener dan ten zuiden van de stad. We zijn nu in de Chianti, waar wijngaarden en dorpjes die zonder meer als pittoresk omschreven moeten worden, elkaar afwisselen. Dit is de streek waar vele buitenlanders een huis hebben gekocht, en dat heeft niet alleen de huizenprijzen, maar ook de tarieven van hotels en restaurants flink opgedreven.
Etruskische graftombeWe zoeken kleine weggetjes, want ook in het voorjaar is het hier erg druk met rondrijdende toeristen. Het landschap is nog steeds buitengewoon fraai, maar het toerisme heeft zijn tol geëist. Dorpen als Greve, Radda en Castellina zijn even populair als Volendam en Valkenburg, vol West- en Noord-Europeanen die in de luxe winkels wijn en olijfolie inslaan.
Vlak bij Castellina bekijken we nog een Etruskische necropolis uit de 6e eeuw v.C., de Tumolo di Montecalvario, die uit vier graven bestaat. Over de heuvels kronkelend en af en toe stevig klimmend en dalend stevenen we op Florence af, waar we op de stadscamping Michelangelo, die vrijwel in de stad ligt, ons kamp opslaan.


Uitzcht over FlorenceFlorence

Het uitzicht vanaf de Piazzale Michelangelo, naast de camping, is wereldberoemd. Het moet een van de mooiste stadsgezichten ter wereld zijn, met zicht op de Ponte Vecchio, het Uffizi-museum, het Palazzo Vecchio met de beroemde toren, de de Duomo en in de verte de Toscaanse heuvels met het dorp Fiesole. Als je vanaf de Piazzale Michelangelo afdaalt naar de Arno, kun je langs de rivier naar de Ponte Vecchio lopen, de schitterende overdekte brug in aardkleuren, gebouwd in 1345, waar in de winkeltjes sinds jaar en dag sieraden te koop zijn.
Op de fiets in FlorenceSteek je de Arno over, dan kom je in een overvol toeristengetto terecht ,waar het autoverkeer zich door de nauwe straatjes perst. Voor de ware schatten van Florence moet je binnen zijn, in de talloze kerken en in musea als het Uffizi, met meesterwerken van Filippo Lippi, Leonardo Da Vinci en Botticelli, het Bargello, met beeldhouwwerken van Michelangelo en Donatello en het Palazzo Pitti. Bij het laatste museum liggen de Boboli-tuinen (Giardino di Bóboli), de enige groene oase in de stad, waar je uitstekend kunt picknicken.
ponte-vecchio


Lucca, Piazza AnfiteatroLucca

Na Florence fietsen we via Poggibonsi terug naar San Gimignano, waar we de auto ophalen en naar Lucca rijden, een van de parels van Toscane. Omdat Lucca ietwat uit de vaste toeristische route ligt, is de stad – net als Bologna – relatief onaangetast gebleven. Bezoek vooral de prachtige Piazza Anfiteatro, een plein met middeleeuws gebouwen dat nog altijd sporen bevat van het Romeinse amfitheater dat hier ooit stond.


Toren van PisaPisa

Slechts 20 km ten zuidwesten van Lucca ligt Pisa, een stad die alleen al een omweg waard is vanwege de bizar overhellende toren, de Torre Pendente, ook de naam van de vlak bij de toren gelegen stadscamping. Volgens experts zal de toren de eerstkomende drie eeuwen niet instorten, dus een beklimming, die sinds enkele jaren weer mogelijk is, lijkt geen al te waaghalzerige expeditie. De Toren van Pisa staat op de Campo dei Miracoli, die sinds de middeleeuwen niet van aanzien veranderd is, met de toren, de domkerk (Duomo), het baptisterium en de Camposanto, de begraafplaats die nog het meest op een kloostergang lijkt. Alle bouwwerken zijn uitgevoerd in Carrara-marmer, waardoor het gehele complex stilistisch een schitterende eenheid vormt.
Buiten de Campo dei Miracoli zie je verrassend weinig toeristen in Pisa; het is zeker de moeite waard andere delen van het centrum te bekijken, al was het maar omdat de restaurants daar een aanzienlijk betere prijs-kwaliteitverhouding bieden dan in de directe omgeving van de Scheve Toren.

werk van Della Robbia

Gefietste etappes

Etappe Afstand*
1. San Gimignano - Volterra 33 km
2. Volterra - Follonica 95 km
3. Follonica - Castiglione della Pescaia 31 km
4. Castiglione della Pescaia - Talamone 35 km
5. Talamone - Orbetello 77 km
6. Orbetello - Gradoli (Bolsena) 94 km
7. Gradoli - Castel del Piano 80 km
8. Castel del Piano - Siena 79 km
9. Siena - Florence 72 km
10. Florence - San Gimignano 61 km
totaal 657 km
*Inclusief omwegen voor boodschappen etc.