Stedentrip Rome

Rome: van het Forum Romanum tot het Vaticaan en Ostia Antica

Al vele malen bezocht De Wijde Wereld de Italiaanse hoofdstad Rome, en telkens weer namen we met tegenzin afscheid van de Eeuwige Stad. Er zijn weinig steden ter wereld waar zoveel te genieten valt in zo'n compact gebied. Rome is dan ook een ideale bestemming voor een weekendtrip, zeker nu vele lowcost-vliegmaatschappijen deze stad in de dienstregeling hebben opgenomen en de keuze aan goedkope tickets overweldigend is.

Wandelstad vol verrassingen

Rome bulkt van de monumenten uit alle tijdperken, maar kent ook dorpse straatjes met buurtrestaurantjes in wijken als Trastevere, Testaccio en San Lorenzo, schitterende vergezichten, uitgestrekte parken en in de nabijheid diverse attracties in de heuvels en bergen van Lazio. Plaatsen als Tivoli, Frascati en Subiaco zijn zowel voor de cultuur als de natuur zeker een dagtocht waard. En dan hebben we het nog niet over het heerlijke klimaat in lente en herfst, de luxe winkels en de uitstekende keuken in de talloze restaurants.
Rome is een wandelstad bij uitstek. Dwalend door de straten en stegen ontdek je altijd wel een verrassende bezienswaardigheid, of dat nu een kerk, een fontein of standbeeld is. Rome is een stad vol verrassingen!

Forum Romanum

Iedereen kent natuurlijk het Colosseum en het Forum Romanum als stille getuigen van het roemrijke verleden van Rome. Maar er is meer, veel meer. Van uitgestrekte complexen zoals de thermen van Caracalla tot een omgevallen zuil met een afgebrokkelde muur op de hoek van een straat. Het Forum Romanum is tegenwoordig gratis toegankelijk, en bij elk bezoekje aan Rome nemen we er even een kijkje. Ook hier heeft het massatoerisme zijn tol geëist: de hof van de Vestaalse maagden is niet langer toegankelijk, en slechts met de nodige moeite kun je een glimp van de beroemde beelden opvangen. Een prachtig uitzicht over het Forum heb je vanuit Het Palazzo dei Conservatori van de Capitolijnse Musea.

Capitolijnse Musea

Een bezoek aan de Capitolijnse Musea is zeker de moeite waard. Het is het oudste openbare museum ter wereld, dat zijn faam vooral dankt aan de verzameling klassieke beelden, waaronder vele keizersbusten, het bronzen beeld van Marcus Aurelius te paard en de spinario, een uiterst realistisch beeld van een jongen die een doorn uit zijn voet trekt.

Ostia Antica

Een dagtocht naar Pompeï is vanuit Rome eigenlijk net te ver, maar Ostia Antica is een goed, zij het minder spectaculair alternatief als je een antieke Romeinse stad wilt bekijken. Ostia is met de metro/stadstrein binnen een half uurtje vanuit de stad te bereiken. Het is verbazingwekkend hoeveel gebouwen er nog overeind staan, tot appartementencomplexen van diverse verdiepingen aan toe.
Ostia is de havenplaats van het oude Rome, maar ligt nu enkele kilometers landinwaarts. De stad ging langzaam ten onder toen de haven steeds verder dichtslibde; een grote malaria-epidemie betekende in de 4e eeuw het definitieve einde voor de stad. In Ostia Antica is het  meestal erg rustig, in tegenstelling tot Pompeï, dat dagelijks horden toeristen te verwerken krijgt. Het treintje naar Ostia Antica rijdt verder naar de kust, maar de badplaats Ostia is niet de moeite waard.

Vaticaanse Musea

Een bezoek aan de Vaticaanse Musea met de Sixtijnse kapel is een unieke ervaring, niet alleen vanwege de rijkdom van de kunstschatten die hier te bewonderen zijn, maar ook vanwege de gigantische bezoekersaantallen die dagelijks door het museum gejaagd worden. De rij bezoekers die langs de muren van Vaticaanstad voor de ingang staat te wachten, is meestal afschrikwekkend lang. Remedie: bezoek Rome in het laagseizoen of ga aan het eind van de ochtend. Een andere tactiek is zo vroeg mogelijk in de rij te gaan staan en dan na binnenkomst direct zo snel mogelijk naar de Sixtijnse kapel te lopen, een wandeling van een minuut of 20. Je kunt de unieke fresco's van Michelangelo dan in betrekkelijke rust bekijken, een volstrekt andere ervaring dan wanneer je met honderden andere toeristen in de kapel bent, terwijl het geroezemoes regelmatig door een luid geschreeuwd 'Silenzio!' en 'No pictures!' van de suppoosten onderbroken wordt. Ben je de drukte zat, bezoek dan bijvoorbeeld de Etruskische afdeling, zeer de moeite waard maar een stuk rustiger.

St-Pieterskerk

Vanaf de koepel van de St.-Pieterskerk heb je een uniek uitzicht over Rome en het St.-Pietersplein met daarachter de Via della Conciliazione, de boulevard die na het verdrag van Lateranen dat Mussolini in 1929 met paus Pius XI sloot, werd aangelegd om Rome op passende wijze met het Vaticaan te verbinden.
Tip: Zeer de moeite waard is een bezoek aan de opgravingen onder de St.-Pieterskerk, waar het graf van Petrus zou liggen. Tickets zijn slechts beperkt verkrijgbaar en moeten lang tevoren aangevraagd worden bij het excavations office. 

Frascati

Wil je vanuit Rome een dagje de heuvels in, neem dan de trein vanaf Station Termini naar Frascati, een wijndorp in de Colli Albani, De treinreis duurt ruim een half uur. Vanuit Frascati kun je in een uurtje naar Tuscolo wandelen, een Romeinse opgraving hoog op een heuvel waar ook Cicero een villa bewoond zou hebben. Je hebt hier een prachtig uitzicht over de heuvels. Na terugkeer in Frascati kun je in een van de vele wijnkelders genieten van de frisse witte Frascati-wijn, al sinds mensenheugenis dé wijn van Rome. Met een bordje antipasti erbij, zoals pepers in olijfolie, worst of artisjokharten, kan de middag niet meer stuk.

Centrale Montemartini

Een echte Geheimtipp voor liefhebbers van antieke sculptuur én van industriële archeologie is de Centrale Montemartini, gelegen in een onaanzienlijke buitenwijk van Rome. Ooit stond hier de eerste elektriciteitscentrale van Rome (1912), die in 1963 gesloten werd. Sinds 1997 worden hier een aantal beelden uit de verzameling van de Capitolijnse Musea tentoongesteld. De tentoonstelling was aanvankelijk als tijdelijk bedoeld, maar de opstelling van de Romeinse beelden bleek zo'n succes dat de Centrale nu een permanente museum is geworden. De antieke sculpturen harmoniëren wonderbaarlijk in de grote museumzaal, waarin twee gigantische dieselmotoren en een stoomturbine het pronkstuk vormen. In andere zalen wordt een overzicht geboden van de ontwikkeling van de antieke stad Rome door de eeuwen heen. Er zijn combinatietickets met de Capitolijnse Musea verkrijgbaar.

Villa Hadriana, Tivoli

Enkele kilometers voor het stadje Tivoli, aan de rand van de Albaanse bergen, ligt de Villa Hadriana, een enorm paleiscomplex dat keizer Hadrianus in de tweede eeuw na Chr. voor zichzelf en zijn hofhouding liet bouwen. Je kunt hier urenlang ronddwalen tussen de deels nog redelijk goed bewaard gebleven gebouwen, waarvan de oorspronkelijke functie niet altijd duidelijk is. De parkachtige omgeving leent zich uitstekend voor een picknick in de schaduw van de pijnbomen. De villa is met de bus vanuit Rome in circa een uur bereikbaar, vraag de chauffeur naar de juiste uitstaphalte.
Een bezoek aan de Villa Hadriana is goed te combineren met een bezoek aan de Villa d'Este, een wonderbaarlijke renaissancetuin met talloze fonteinen. De tuin ligt in het centrum van Tivoli, circa 4 km van de Villa Hadriana (de bus vanuit Rome stopt bij de Villa d'Este).

Subiaco

Zo'n 30 km ten oosten van Tivoli ligt het stadje Subiaco, omringd door flinke bergen waar 's winters geskied wordt. Even buiten Subiaco ligt tegen een helling het klooster van St.-Benedictus, waar de grondlegger van het kloosterleven als jongeman drie jaar lang heeft verbleven in de Sacro Speco, de heilige spelonk. In het kloostercomplex zijn fraaie schilderingen bewaard gebleven. De omgeving van het klooster leent zich voor mooie wandelingen, ver weg van de drukte van Rome. Subiaco is vanuit Rome (Ponte Mammolo, metro linea B) met de COTRAL-bus (dienstregeling) in ruim een uur bereikbaar.

Via Appia

In het zuiden van Rome begint bij de Porta San Sebastiana de Via Appia, de oude Romeinse weg die tot aan Brindisi in Zuid-Italië liep en door tal van grafmonumenten omlijst wordt (lijken mochten niet in de stad worden begraven). Ook vind je hier de catacomben van S. Callisto en S. Sebastiano, christelijke begraafplaatsen uit de tweede en derde eeuw. Op zondag is de door pijnbomen omlijste, verrassend landelijke Via Appia een geliefd wandelgebied, met uitzicht op landerijen. Je kunt hier ook fietsen maar het eeuwenoude Romeinse plaveisel is bijzonder hobbelig, zoals te zien is op de video hiernaast, opgenomen op een mooie juni-avond.

Vliegtickets

Voordelige hotels

Hotels in Rome zijn niet goedkoop, en de kamers zijn vaak klein. Tevoren reserveren is sterk aanbevolen, want het hele jaar door zijn de hotels in Rome goed bezet, en een zoektocht met bagage door het centrum is geen pretje.

De keuze aan restaurants in Rome is overweldigend, van simpele pizzeria's tot luxueuze sterrenrestaurants. Terrasjes zijn prijzig, vooral op toeristische locaties, maar een espresso of cappuccino die staande aan de bar wordt gedronken is nog altijd heel goedkoop, minder dan 1 euro. Als lunch kun je een stuk pizza van de plaat (pizza al taglio) kopen of in een levensmiddelenwinkel een broodje laten beleggen. Supermarkten zijn in het centrum bijna niet te vinden; een van de weinige zit onder Stazione Termini.
In veel restaurants kun je bij de maaltijd ook een karaf wijn uit het vat bestellen (vino sfuzo), meestal witte wijn uit de Albaanse heuvels, aanmerkelijk goedkoper dan een fles en navenant minder van kwaliteit, maar wel dorstlessend. Bij een maaltijd hoort volgens de Italianen ook altijd water (acqua minerale), met (gassata) of zonder belletjes (naturale). Bij pizza wordt vaak tapbier gedronken, en steeds vaker merkwaardig genoeg ook cola, liefst in literflessen.

Reisgidsen over Rome zijn te bestellen bij bol.com (betalen met iDEAL, creditcard of acceptgiro na levering, bezorgkosten € 1,95 per boekenpakket).

100% Rome Sofie Demuynk

Capitool reisgids Rome -

Marco Polo Rome Swantje Strieder

Dominicus Rome Henk van Gessel