Zonsverduisteringen zijn verslavend, zo weet iedereen die ooit een totale eclips meegemaakt heeft, en daarom stond het
direct na de spectaculaire eclips van 19 augustus 1999 al vast dat we ons op
29 maart 2006 wederom ergens in het eclipspad zouden bevinden. Turkije leek de meest voor de hand liggende bestemming: uitstekend te bereiken met een van de vele
dagelijkse vluchten naar Antalya, een redelijk grote kans op een heldere hemel en toeristisch interessant genoeg om er een
weekje voorjaarsvakantie van te maken.
SideDe centrale lijn, waarop je het langst van de eclips kunt genieten, loopt precies door Side, een drukbezocht toeristenplaatsje op een schiereiland, waar ook een antieke Athene- en Apollotempel liggen. Vlak buiten het dorp liggen in een uitgestrekt duingebied nog veel meer restanten van het antieke Side, waaronder een schitterend amfitheater. De dag voor de eclips inspecteren we het gebied en kiezen een hoog duin op 150 meter van de zee met uitzicht naar alle kanten uit als meest geschikte locatie voor het observeren van de eclips.
Eerste contactDe volgende ochtend vertrekken we onder een staalblauwe hemel vanuit ons
appartement in Alanya naar Side, waar de eclips zo'n 25 kostbare seconden langer
duurt dan in Alanya. We verwachten enige drukte op de weg, maar dat valt erg
mee. Bij het busstation van Side blijkt nog voldoende parkeerruimte vrij, al is
het er een drukte van belang met huurauto's en touringcars vol eclipstoeristen.
De middenstand doet goede zaken met de verkoop van eclips-T-shirts en
beschermende eclipsbrillen. In het duingebied hebben honderden
enthousiastelingen hun apparatuur geïnstalleerd, variërend van eenvoudige
cameraatjes op statief tot professioneel ogende toeters van een halve meter
lengte. Bij de Apollotempel in het dorp is het drukker, daar hebben zich zo'n
10.000 mensen verzameld. CNN en TRT zijn present met reportagewagens en het
Amerikaanse Exploratorium
verzorgt een
webcast. De sfeer is opgewekt en verwa
chtingsvol, de zon schijnt nog onbelemmerd.
Heel in de verte, rond de besneeuwde toppen van het Taurus-gebergte, zijn enkele wolken zichtbaar.
Naarmate de klok 12.39 uur nadert, het moment van het eerste contact van zon en
maan, neemt de
spanning merkbaar toe. De juiste stand van telescopen en camera's wordt nog eens
gecontroleerd, territoria worden afgebakend met rugzakjes en kleden. De rand van
ons hoge duin is inmiddels volledig bezet met groepjes eclipsenthousiastelingen,
wat twee Nederlanders niet verhindert zich brutaalweg tussen de telescopen van
enkele Zwitsers te posteren. Een heuse vechtpartij dreigt, maar uiteindelijk
druipen de landgenoten mokkend af.
Dan is het zover: de rand van de maan raakt rechtsonder de zon. Er gaat een
gejuich op in de menigte. Nog een uur en kwartier, dan zal de maan de zon geheel
bedekken.
TotaliteitsfaseOngeveer twintig minuten voor de totale verduistering begint het daglicht merkbaar te verzwakken; de zonnebril kan af. Een minuut of vijf voor het moment suprème begint de temperatuur snel te dalen; velen trekken een trui of jack aan. Het wordt ronduit kil. Een dunne cirruswolk trekt voor de zon langs. Opeens begint het te waaien, en wat er dan gebeurt, om zes minuten voor twee, is eigenlijk niet te beschrijven omdat het buiten de orde van ons bekende natuurverschijnselen lijkt te vallen.
Vanuit het zuidwesten, achter het met belangstellenden volgepakte antieke
theater, komt de duistere maanschaduw aansnellen. Binnen enkele seconden valt de
schemering in, alsof er aan een hemelse dimmer wordt gedraaid. Uit het theater klinkt een luid gejuich
en applaus dat
een seconde later op ons duin
overgenomen wordt. Overal is opeens flitslicht te zien van fototoestellen. Boven ons is
de zon verdwenen, zonder eclipsbril zien we nu de zwarte maanschijf, omringd door
een felle stralenkrans. Van de weeromstuit ben ik te laat om de
diamanten ring te zien, het lichtschijnsel op het moment waarop het zonlicht
nog net door een dal op het maanoppervlak schijnt. Ik heb nog een kans, want aan
het eind van de verduistering, over bijna vier minuten, verschijnt de ring
nogmaals. De hemel heeft een diep
donkerblauwe kleur, die naar de horizon toe aan alle kanten lichter wordt, waarbij het lijkt alsof
de zon in alle windrichtingen tegelijk is ondergegaan. Venus schittert opeens
hoog in de westelijke hemel. De duisternis om ons heen is zeker niet volledig,
maar wel heel onwezenlijk; alle contrasten zijn verdwenen en kleuren zijn flets
geworden. Velen om ons heen staren gebiologeerd naar de lucht of
lopen rond met een verdwaasde en tegelijk verrukte gezichtsuitdrukking. Drie
minuten en zesenveertig seconden duurt de verduistering, te kort om het magische
natuurverschijnsel
te kunnen bevatten. (Bekijk dit filmpje (3,6 MB) voor een
ietwat wazige indruk van de verduistering. Door overstraling is de zon in de
video helaas geen zwarte schijf. Meer films via
deze link)Meer eclipslinks:
