Wandelen in de Bommelerwaard langs Maas en Waal bij Heerewaarden

By | 10 mei 2021

Ten oosten van Zaltbommel naderen de Maas en de Waal elkaar zo dicht, dat er maar een smalle landtong overblijft. Deze prachtige wandeling van 14 km voert langs beide rivieren en door het ietwat verscholen dorp Heerewaarden, waar je buiten het toeristenseizoen het idee krijgt dat je ver buiten de gebaande paden bent afgedwaald.

Een goed uitgangspunt voor de wandeling is het Nieuw Fort St.-Andries, waar op de dijk parkeergelegenheid is. Hoewel er van dit fort uit 1812 weinig meer resteert dan de fundamenten, is het zeker een rondgang waard vanwege de bijzondere ligging Geen toeval dat hier eind 16e eeuw al een eerste fort werd gebouwd, het Oude Fort Sint-Andries.

Luchtwachttoren

Het merkwaardige bouwwerk dat meteen de aandacht trekt is een luchtwachttoren, die in de jaren vijftig diende om onder de radar vliegende vliegtuigen te spotten. Na jaren van verval is de toren in 2006 gerestaureerd. Van bovenaf heb je een schitterend uitzicht over de wijde omgeving, van de Waalbrug bij Zaltbommel tot Varik in het noordoosten.

Vanaf de voormalige luchtwachttoren zie je ook de Sluis Sint-Andries in het Kanaal van Sint-Andries, dat de verbinding tussen de Waal en de Maas vormt, precies waar de twee rivieren elkaar bijna raken. De sluis is noodzakelijk omdat de waterstand in Waal en Maas ongeveer 1,5 meter verschilt.

Na een kort stukje over de Waaldijk steekt je over naar de Maasdijk, die niet meer dan een paar honderd meter oostelijker loopt. De Maas is veel smaller dan de Waal, maar het uitzicht blijft waterrijk dankzij de Lithse Ham, een voormalige zandafgraving aan de Brabantse overkant van de Maas, die nu als recreatiegebied wordt ontwikkeld.

Heerewaarden

Na 4 km bereik je het dorp Heerewaarden. Na een paar straten met nieuwe vrijstaande huizen volgt het verrassend fraaie dorpscentrum met de Nederlands Hervormde kerk en een aantal opvallend grote, stedelijk ogende huizen, ooit bewoond door notabelen. Heerewaarden leefde lange tijd van de visserij, er werd in de Waal en de Maas op zalm en paling gevist.

Het voormalige gemeentehuis naast de kerk dateert uit het eind van de 19e eeuw en is in de toen populaire neorenaissancestijl opgetrokken. Als je hier in de hoofdstraat rechtsaf gaat, kom je bij het voormalige veerhuis, nu een café-restaurant met een fraai overdekt terras (mogelijk gesloten) en het voet- en fietsveer dat Heerewaarden in het toeristenseizoen met De Lithse Ham verbindt.

Veluwe

Na Heerewaarden volgt een bijzonder fraai traject naar Fort De Voorn, in 1588 in opdracht van prins Maurits aangelegd om de scheepvaart vanuit Duitsland te bewaken. Van het fort resteert vrijwel niets, alleen de contouren van de vijfpuntige verdedigingswal zijn nog herkenbaar.
Na de oversteek van de N322 kom je in het gehucht Veluwe. De naam verwijst naar een oude benaming voor hoger gelegen arme grond, en dat klopt, want Veluwe ligt op een zandrug die door de Waal is gevormd. Opvallend is dat de Waal en de Maas hier slechts door één dijk begrensd worden, die niet het land beschermt, maar alleen de twee rivieren van elkaar scheidt.

Zandstranden

Bij de Kop bereik je het wellicht mooiste stuk van deze wandeling. Na twee fraai langs de Waal gelegen huizen loop je bijna 5 km lang vlak langs de Waal en passeer je diverse strandjes met opvallend wit zand, die tussen de kribben zijn ontstaan. Steeds weer heb je goed zicht op het drukke scheepvaartverkeer, met de kerktoren van Varik aan de overkant. Hoewel het landschap hier natuurlijk sterk door menselijk ingrijpen is bepaald, oogt het toch heel natuurlijk en nodigen de zandstranden zeker tot een picknick of pauze uit.

Download het gpx-bestand van de wandeling. Een uitgebreidere versie met varianten op deze wandeling vind je op gpswalking.nl.

Geef een reactie