Skip to content 
Venetië
Stedentrip Venetië

Venetië: van de Rialto-brug tot het San Marco-plein

Venetië is een stad waar slechts superlatieven op van toepassing zijn, een unicum in de wereld met de vele grachten, gondels en bruggen. Ook al kent iedereen de stad uit allerlei films en boeken, van James Bond tot Indiana Jones en Thomas Mann, toch kun je je onmogelijk een goed beeld vormen van de unieke sfeer die Venetië uitstraalt, om het even in welk seizoen. Ga dus zo snel mogelijk zelf een kijkje nemen, voordat de stad definitief in de lagune weggezonken is...

duiven op het San Marcoplein

Duiven op het San Marcoplein

Piazza San Marco

Het is al talloze malen overstroomd en zakt steeds verder weg, maar nog altijd is het San Marco-plein van oudsher hèt verzamelpunt voor iedereen die een bezoek aan Venetië brengt. Het plein wordt begrensd door het Dogenpaleis (Palazzo Ducale) en de Basilica di San Marco, de grootste attracties van de stad. Tot voor kort huisden er ook duizenden nogal agressieve duiven op het plein, die er niet voor terugdeinsden fladderend op je hoofd of schouder plaats te nemen, maar die worden tegenwoordig actief bestreden en voeren is verboden, op straffe van een boete.

terrassen op het San Marcoplein

Terrassen op het San Marcoplein

Als je geen tijd of zin hebt de monumenten aan het plein te bezoeken, beklim dan in elk geval de campanile (à € 6) om een goed beeld te krijgen van de ingewikkelde geografie van de Venetiaanse archipel. De toren, waarvan de huidige vorm uit de 16e eeuw dateert, is in 1902 grotendeels ingestort, maar daarna (hopelijk steviger) herbouwd. Boven op de 98 meter hoge toren heb je een schitterend uitzicht over de stad, de omliggende eilanden en het San Marco-plein beneden met de immer vrijwel lege terrassen.

terras van Florian, Venetië

Waarom er zo weinig mensen zitten bij Café Florian en aanpalende etablissementen, leert een blik op de menukaart van Florian: cappuccino € 9, biertje € 13 plus € 6 toeslag per volwassene als het orkest speelt (staan aan de bar binnen is iets goedkoper, en binnen betaal je niet voor het orkest). Een "Unverschämte Abzocke", aldus een boze Duitser op Tripadvisor. Hoe dan ook, vergeet in elk geval niet een blik naar binnen te werpen bij dit sinds 1720 bestaande café, want de 18e-eeuwse salons zijn schitterend.

TIP!

Het centrum van Venetië is een van de meest toeristische plekken ter wereld, met absurde prijzen en uitmelkerij van toeristen, al lijkt dat de laatste jaren iets beter te worden. Een bezoek aan Venetië kan zo een frustrerende ervaring worden. Vraag daarom altijd eerst wat iets kost en ga liever iets eten of drinken buiten de grootste drukte, als je op je budget moet letten.

Het Doge-paleis

Nergens zie je de pracht en praal van Venetië zo indrukwekkend als in het Dogepaleis. Breng zeker ook een bezoek aan de kerkers, die een schril contrast vormen met de monumentale ontvangstzalen.

gondel in Venetië

Gondels

Venetië bezoeken zonder een tochtje in een gondel te maken kan natuurlijk best, want lopend en met de vaporetti kun je overal komen, maar misschien is het toch beter een bedrag te reserveren om Venetië te bekijken zoals het bekeken moet worden: langzaam voortglijdend door stille grachten tussen hoge huizen, begeleid door het geplons van de riem in het water. Houd er rekening mee dat de gondeliers een soort maffia vormen, waarvan een aantal leden er niet voor terugdeinst toeristen te bedonderen, dus maak tevoren duidelijke afspraken over de tocht en probeer flink af te dingen. Er kunnen zes personen in een gondel en een tochtje van 30 minuten kost overdag volgens het officiële tarief € 80 en 's avonds € 100; elke 20 minuten langer kost € 40 of € 50 meer. Laat je de gondelier een lied zingen, kost dat veel extra geld!

Tip

Je kunt een heel kort, veel goedkoper gondeltochtje maken met de traghetto, een openbare gondel die op enkele plaatsen de oversteek over het Canal Grande maakt (volg gele bordjes "traghetto"). Zo'n tochtje kost voor niet-inwoners € 2.

richtingbord in Venetië

Richtingbord in Venetië

Tussen station en Piazza San Marco

Tussen het treinstation Santa Lucia en het San Marcoplein loopt een bewegwijzerde voetgangersroute die via de Rialto-brug het Canal Grande oversteekt. Hier schuifelen de duizenden toeristen voetje voor voetje voort door de stegen vol souvenirwinkels, banale eettenten en andere verschijnselen die bij het moderne massatoerisme horen, zoals balletje-balletje spelende oplichters. Ben je de drukte zat, schiet dan een zijsteegje in. Opeens zijn de meeste toeristen verdwenen en heerst de stilte. Raak je de weg kwijt, geen nood. Let op de wegwijzers op de huizen die je altijd weer in de goede richting leiden (per Rialto, per San Marco).

Canal Grande

Misschien wel de mooiste waterweg ter wereld is het Canal Grande, omlijst door circa 100 palazzi van de rijke families die ooit de stad haar welvaart bezorgden. Ook al heb je maar een dag in Venetië, maak in elk geval de tocht met de gemotoriseerde vaporetto van het San Marcoplein naar het Station. Er zijn langzame vaporetti, die bij elke halte stoppen, en snelle, die de tocht in circa een kwartier maken (lijn 1 en 2). De kunst is een plaatsje voorin de boot te bemachtigen, zodat je een vrij uitzicht op het S-vormige kanaal en de schitterende herenhuizen hebt.

Muur in Venetië

Muur in Venetië

Dat Venetië een stad in verval is, is geen geheim; het is bizar genoeg zelfs een van de attracties van de stad. Afbladderend pleister, wegzakkende huizen, een vage lucht van zilte verrotting horen bij de stad. Voor velen is de winter dan ook het favoriete jaargetijde voor een bezoek aan de stad, als nevel of motregen de stad nog extra sfeervol maken.

Carnavalskostuum

Carnavalskostuum

Carnaval

Het Venetiaanse carnaval, dat twaalf dagen voor Vastenavond begint, is even beroemd als druk. Het is dan vrijwel onmogelijk onderdak te vinden en volgens sommigen is het spektakel de laatste jaren te veel in handen van de commercie gekomen, zodat het wellicht beter is de schitterende maskers in de winkeletalages te bewonderen dan je daadwerkelijk in februari het gewoel te storten.

Etalage in Venetië

Etalage met handschoenen

Zoals in alle Italiaanse steden tref je in Venetië veel boetieks en gespecialiseerde winkels aan waar producten van goede kwaliteit verkocht worden. Het beroemde Murano-glaswerk, schoenen en kleding zijn geliefde artikelen. De duurste en chicste winkels liggen in de buurt van het San Marcoplein; de prijzen die hier voor kunstwerken van Venetiaans glas worden gevraagd, zijn astronomisch. Vooral Amerikanen en Japanners komen hier shoppen. Het bekendste winkelgebied is de Mercerie, een drietal stegen die je van San Marco tot aan Rialtobrug brengt (volg de bordjes Rialto of San Marco).

Ronddwalen in de wijken

Venetië is vooral een stad om in rond te dwalen. Het is een openluchtmuseum, maar buiten de toeristische "slang" door de stad vind je nog volop leven, ook al is het aantal inwoners van de stad de laatste jaren dramatisch gedaald. Het onderhoud van de vochtige huizen is moeilijk en kostbaar, 's zomers hangt er een smerige stank, buiten de toeristensector is er nauwelijks werk en het leven is er bijzonder duur; geen wonder dat vele bewoners de wijk hebben genomen naar het vasteland. Neem dus snel een kijkje in deze stad, voordat het toerisme de stad volledig in zijn greep gekregen heeft en Venetië tot een reusachtig Disneyland of Efteling verworden is al zijn er mensen die zeggen dat dat nooit zal gebeuren: de stad heeft immers al vaker ernstige crises meegemaakt en is daar steeds weer uit herrezen.

Wandeling in Cannaregio

De wijk Cannaregio, ruwweg het gebied ten noorden van het Canal Grande tussen het Santa Lucia-treinstation en de Rialto-brug, geldt als een relatief rustig en oorspronkelijk gedeelte van de stad, waar het toerisme nog niet de alleenheerschappij heeft. In Cannaregio ligt ook het Ghetto, de buurt waar van de 9e tot eind 18e eeuw de Joden mochten wonen. In Cannaregio zie je nog de drijvende marktkramen waar de inwoners hun inkopen doen, je schuifelt er door stille steegjes, stuit op verborgen pleintjes en kunt op de kades van weidse vergezichten over de lagune genieten.

De stegen en grachten lenen zich vooral om zomaar wat rond te dwalen, of volg de wandeling op de plattegrond van in totaal 6 km. Deze begint bij het treinstation en eindigt bij de Rialto-brug (gpx-bestand).

Guggenheim Museum

Voor liefhebbers van moderne kunst is een bezoekje aan de Peggy Guggenheim Collection langs het Canal Grande een must. Dit Guggenheim Museum is een van de vier Guggenheim-musea op de wereld en telt slechts elf zalen, maar de tentoongestelde werken zijn zonder uitzondering topstukken en bieden een unieke staalkaart van de moderne schilder- en beeldhouwkunst uit de eerste helft van de 20e eeuw. Van tal van grote kunstenaars uit die periode zijn een of meer werken te zien, van Picasso tot Rothko en Jackson Pollock. Ook Karel Appel, Corneille en Piet Mondriaan zijn vertegenwoordigd. De beeldentuin is ook de moeite waard. Reken op lange rijen voor het kaartjesloket buiten de wintermaanden.

San Michele, Murano en Burano

Een uitstapje naar een of meer eilanden in de lagune is een must. Trek hier ruim een halve dag voor uit en maak een planning binnen de geldigheid van je vaporetto-abonnement, zodat je geen losse boottickets hoeft te kopen, want dan wordt het een dure excursie. De populairste bestemmingen zijn Murano, het eiland van de glasblazers, en Burano, bekend om de felgekleurde huizen. De boten vertrekken vanaf Fondamente Nove, aan de noordkant van de stad. Sommige boten stoppen onderweg bij het enorme kerkhof van de stad, Cimitero di San Michele. Het is zeker interessant hier een kijkje te nemen, de rust op het dodeneiland is weldadig.

Hier liggen beroemde inwoners van de stad begraven, zoals Igor Strawinsky en de Amerikaanse dichter Ezra Pound, maar het valt vaak niet mee hun graven te vinden. Ook Tine Douwes Dekker, de eerste vrouw van Eduard Douwes Dekker (Multatuli), ligt hier begraven. Zij stierf na haar scheiding van de beroemde schrijver uiteindelijk verarmd in Venetië. In de talloze nissen van de diverse begraafplaatsen liggen de botten van overledenen wier graven geruimd zijn.

Murano is een soort Venetië in het klein, met een brede gracht die het eiland in tweeën splitst, maar zonder de grotestadshectiek. Echte bezienswaardigheden zijn er niet, het eiland is vooral befaamd om de glasblazerij. In het merendeel van de winkeletalages zie je dan ook een bonte verzameling glazen snuisterijen in alle kleuren van de regenboog, van goedkoop tot peperduur. Het kost weinig moeite een glasblaasdemonstratie bij te wonen, vrijblijvend uiteraard.

Burano was een onbeduidend eiland in het noordoostelijke deel van de laguna, totdat de bewoners het idee kregen hun huizen in allerlei tinten te beschilderen. Het resultaat mag er zijn; Burano is beslist een fotogeniek oord. Het meest geschikte tijdstip voor een bezoekje is wellicht wat later op de dag, als de huizen in de warme gloed van de namiddagzon prachtig kleuren. Elk huis heeft een eigen kleur, en als je je huis wilt schilderen, bepaalt de gemeente welke kleuren toegestaan zijn. Er zit dus systeem in al die kleuren. Opvallend op Burano is nog de scheve toren van de San Martino-kerk, waarvan de fundering door de slappe bodem deels is verzakt.

Als je door Burano dwaalt, kan het je niet ontgaan dat er overal kant wordt aangeboden. De kantklosserij werd vanouds door de vrouwen op Burano beoefend, maar in de 19e eeuw was dit ambacht vrijwel geheel verdwenen. Het toerisme zorgde voor een opleving en een sterke groei van de import van goedkoop kant uit het Verre Oosten. Pas dus op wat je koopt.